Levensbelangrijke reservaten

In 1973 creëert de eerste Belgische wet op het natuurbehoud het statuut natuurreservaten om een doeltreffende bescherming van de zeldzaamste en meest kwetsbare soorten en milieus te waarborgen. Dit statuut kan alleen worden verkregen door de houders van het zakelijk recht op de betrokken terreinen. In 2001 neemt het decreet dat de Europese “Natura 2000”-richtlijnen in Waals recht omzet dit middel expliciet over als actiemiddel.

Sinds zijn oprichting in 2003 zet Natagora het werk van zijn voorgangers verder, die al generaties lang terreinen aankopen of huren met een uitzonderlijk biologisch belang in Wallonië en Brussel. Wallonië telt vandaag ongeveer 12.000 hectare natuurreservaten: 7500 hectare zijn in handen van de overheid en worden beheerd door het Agentschap voor Natuur en Bos, terwijl Natagora toeziet op de andere 4500 hectare, d.i. op meer dan 200 sites. Voor Emmanuel Sérusiaux, voorzitter van Natagora, blijft de omvang van die beschermingszones onvoldoende om de uitholling van de biodiversiteit een halt toe te roepen. “Terwijl in Vlaanderen de natuurreservaten meer dan 3% van het grondgebied vertegenwoordigen, nemen ze in Wallonië tot nu toe minder dan 1% van het oppervlak in. Dit is des te meer zorgwekkend omdat in Wallonië 31% van de soorten bedreigd of kwetsbaar zijn, en 9% zelfs al verdwenen zijn. De wetenschappers pleiten voor een dekking van 5 tot 10% om het behoud van de meest kwetsbare soorten en habitats te verzekeren.

Voor Natagora bestaat de uitdaging er vandaag meer dan ooit in om op de ingeslagen weg verder te gaan, vooral omdat de doelstellingen die in 2006 werden opgenomen en in 2013 werden bevestigd in de nationale strategie voor de biodiversiteit nog lang niet bereikt zijn: in het kader van het Verdrag inzake Biologische Diversiteit van de Verenigde Naties, heeft België met deze tekst beloofd om “17% van zijn landgebieden en binnenwateren” te beschermen. Bovendien pleit ook de Belgische strategie inzake de aanpassing aan de klimaatverandering, goedgekeurd in 2010, om de minder aangetaste ecosystemen in stand te houden.

Ondertussen heeft de Waalse Regering echter het cofinancieringsmechanisme, dat sinds 1986 de creatie van natuurreservaten door vrijwilligersorganisaties ondersteunde, opgeschort. Tot dan kon een natuurbeschermingsvereniging die een terrein, een weide of een bos verwierf voor het behoud en de ontwikkeling van de fauna en flora rekenen op 50% regionale subsidies. We moeten het dus vandaag doen zonder dit partnerschap waardoor de inspanningen van de betrokkenen konden worden verveelvoudigd, en, indien nodig, een netwerk van erkende reservaten kon worden opgericht. Elders in Europa hebben samenwerkingsvormen tussen de overheid en het verenigingsleven nochtans getoond wat ze waard zijn. Om dit werk voort te zetten moet Natagora voortaan rekenen op giften en legaten, en op de hulp van Europa, meer bepaald via het Life-programma, een financieringsinstrument voor het herstel van de biotopen en habitats van soorten in de Natura 2000-gebieden. Ondanks die problemen moeten de verwervingen verdergaan om de beschermde oppervlakte te vergroten en het netwerk van de bestaande reservaten te verbeteren. Natagora is dan ook van plan om de doelstelling aangekondigd in de Belgische strategie voor de biodiversiteit te realiseren: “een ecologisch representatief en goed verbonden netwerk van beschermde gebieden.

© Foto's: Collectif Huma

© Teksten : Isabelle Masson

Naam van de burger: Emmanuel Sérusiaux

Catégorie: De volledige verbal

Partagez: