Landschappen om in te lijsten

Hoe kunnen we de mooiste landschappen beter beschermen? Om deze vraag bekommert zich de vzw Action et Défense de l’Environnement de la vallée de la Senne et de ses Affluents die in 1971 werd opgericht. Tijdens de verdediging van het Bos van Houssière, dat werd bedreigd door zandgroeven, hebben de stichtende leden van ADESA het probleem ontdekt dat inherent is aan het subjectieve karakter van de waardering van de schoonheid van het landschap. “Destijds zijn ze er niet in geslaagd om de site ook maar gedeeltelijk te redden,” zegt Anne de Saint-Hubert, een van de huidige coördinatoren van de vereniging, “maar ze hebben hun verdedigingswerk verdergezet op andere bedreigde sites van landschappelijk belang.” In 1981 slaagt ADESA erin om de eerste poging om de snelweg Ittre-Quenast in het gewestplan in te schrijven te verhinderen. Het is slechts een voorlopige overwinning: dit project was lange tijd één van de schrikbeelden van de discussies rond ruimtelijke ordening in het Waalse Gewest. Maar dit dossier bood de vereniging de kans om een goed beeld van de veranderingen van de 23 gewestplannen in het Waals Gewest te krijgen. Deze documenten die voor elk perceel de bestemming bepalen (huisvesting, economische activiteit, industrie, landbouw, …) zijn sinds hun ontwikkeling tussen 1977 en 1987 het belangrijkste instrument voor de ruimtelijke ordening.

In 1992 wint ADESA een beroep bij de Raad van State tegen een gedeeltelijke wijziging van het gewestplan van Nijvel waarbij men een winningsgebied probeert in te schrijven in het gewestplan, terwijl het zich in een gebied van landschappelijk belang bevindt. “Die overwinning blokkeerde de creatie van nieuwe zandgroeven in agrarisch gebied, dat werd beschermd omwille van een landschappelijk belang. De minister, verantwoordelijk voor ruimtelijke ordening beslist daarop dat het tijd was om de gewestplannen te herzien, want het was oorspronkelijk voorzien om ze om de 10 jaar aan te passen en dat was nog nooit gebeurd.” In dat kader krijgt ADESA in dat jaar een mandaat aangeboden om een inventaris te maken van de gebieden van landschappelijk belang en bijzondere panorama’s in het Waalse Gewest. We hebben even geaarzeld, maar beseften dat we deze kans moesten grijpen om de subjectiviteit van landschapswaardering te verminderen door het een ​​participatieve dimensie te geven. We liepen hiermee vooruit op de aanbevelingen van de Europese Landschapsconventie die in 2000 te Florence werd geratificeerd.

Gedurende de eerste 3 jaar deed ADESA voor dit werk een beroep op andere verenigingen uit Waals-Brabant om gezamenlijk een methode te ontwikkelen voor het bepalen van de beoordelingscriteria toepasselijk in het hele Waalse Gewest. Er werd een terreinfiche gecreëerd, die tijdens een follow-upproces door een begeleidingscommissie werd getest en verbeterd. In 1995, wanneer dit werk voltooid was, begon ADESA elk gewestplan van Wallonië volgens deze methode onder de loep te nemen.

Dit werk nadert zijn einde. De reeds afgewerkte inventarissen kunnen al dienen als hulpmiddel bij de keuzes m.b.t. ruimtelijke ordening maar ze kunnen slechts dienen als argument. Om een regulerende waarde te krijgen moeten de zogenaamde “ADESA”-gebieden worden onderschreven door een globale herziening van de gewestplannen. Ten gevolge  van problemen inzake grondbezit weet niemand echter nog wanneer dit enorme project zal worden uitgevoerd!

© Foto's: Collectif Huma

© Teksten: Isabelle Masson

Naam van de burger: Anne de Saint Hubert

Catégorie: De volledige verbal

Partagez: