Het Mellery-schandaal, een schoolvoorbeeld

In 1989 protesteren de inwoners van Mellery tegen het project van Cockerill-Sambre om de oude zandgroeve van Gentissart te gebruiken voor het storten van industrieel afval. Geïrriteerd door het constante vrachtverkeer naar Mellery, besluiten ze om bij de Rechtbank van Nijvel een kort geding aan te spannen en, tot hun grote verbazing, verkrijgen ze het verbod tot storten. Ondertussen stellen de inwoners van de Rue de Thébais zich vragen over de verdachte kleur van het water dat van hun tuin naar de beek stroomt die door het dorp loopt. Uit een analyse van de Faculteit Landbouwwetenschappen van Gembloers blijkt dat het water is vervuild met zware metalen en andere vervuilende stoffen afkomstig van de nabijgelegen stortplaats. Het “Mellery-schandaal” is geboren. Het Comité d’Action pour la Défense de l’Environnement à Villers-la-Ville, dat daarop wordt opgericht, weet echter niet dat het begint aan een juridische saga die meer dan 20 jaar zal duren!

Het Cadev heeft immers een burgerlijke procedure aangespannen te Nijvel en een strafrechtelijke te Antwerpen om de exploitant van de stortplaats, de organisatoren van het verkeer van gevaarlijk afval, en het beleid dat de vergunningen heeft afgeleverd zonder enige controles te verrichten, op hun verantwoordelijkheden te wijzen. “Officieel”, zegt Benoit Barrel, de voorzitter van het CADEV, “zijn een aantal van die acties nog niet afgelopen. Het Hof van Cassatie moet zich nog uitspreken. Maar we maken ons geen illusies: de jaren zijn verstreken, en de vervuiler is inmiddels overleden…”

Daarnaast strijdt het Cadev ook voor de medische follow-up van de bewoners die werden blootgesteld aan waterverontreiniging, maar ook en vooral aan kankerverwekkende gassen (benzeen, tolueen) afkomstig van de ontbinding van het afval. “Ook daar waren er veel onvoorziene wendingen: het Waals Gewest en de Franse Gemeenschap wijzen de verantwoordelijkheid voor de financiering al jaren af. En helaas, wanneer in 2003 eindelijk een akkoord over de medische follow-up wordt bereikt, is het veel te laat: veel bewoners hadden het dorp al verlaten en slechts weinigen hebben ervan geprofiteerd.”

“In 1990 hebben we de sanering van de site verkregen, en ook al hebben we in 2006 afgezien van verdere medische follow-up, door de media-aandacht voor de zaak konden we het beleid aanspreken, en bijdragen aan de ontwikkeling van de milieuwetgeving. Er werd een waterdichte bedekking aangebracht om te voorkomen dat er water de stortplaats binnendringt. Gedurende vele jaren werden met straalpijpen de gassen opgezogen om te worden verbrand in een fakkel. De resten worden nu gefilterd door actieve kool, terwijl het water dat van de stortplaats wegstroomt wordt tegengehouden door een reeks pompputten en naar een zuiveringsinstallatie wordt gestuurd. Spaque werd in die tijd speciaal opgericht om dit probleem aan te pakken, en heeft sindsdien zijn activiteiten in de sanering van vervallen industrieterreinen en stortplaatsen voortgezet. “Tegen alle verwachtingen in was dit verhaal ook een formidabel menselijk avontuur. Wie had kunnen denken dat 25 jaar na het uitbreken van het schandaal van de stortplaats van Mellery Cadev nog steeds zou bestaan om andere milieuproblemen aan te pakken? Vandaag liggen onze prioriteiten meer op ruimtelijke ordening, de bescherming van de biodiversiteit en de mobiliteit.”

© Foto's: Collectif Huma

© Teksten: Isabelle Masson

Naam van de burger: Benoit Tonneau

Catégorie: De volledige verbal

Partagez: