Een waterdicht contract

In het begin van de jaren ’90 is de toestand van de natuur rond de Waalse rivieren fors verslechterd. Om dit te verhelpen stelt IEW voor om een voorbeeld te nemen aan de riviercontracten die in Frankrijk een tiental jaar geleden werden ingevoerd. De idee is om alle lokale spelers, die gebruik maken van de rivier en haar bekken samen te brengen, om een geïntegreerd beheer van de middelen tot stand te brengen. Met de steun van de Koning Boudewijnstichting wordt in 1991 een proefproject opgestart in de Boven-Maas. Het betrokken gebied omvat 40 km rivieren en de hellingen van de vallei, en loopt van de Franse grens tot de sluis van La Plante in Namen. Catherine Hallet, die toen projectmanager was binnen IEW, coördineert die eerste ervaring.

In eerste instantie bezocht ze alle burgemeesters van de betrokken gemeenten en stelde ze een inventaris op van de activiteiten rond de oevers. De infrastructuurbeheerders, binnenvaart, openbare werken, sportclubs en visverenigingen van elke gemeente werden uitgenodigd op informatievergaderingen. Via werksessies werd vervolgens bepaald wat elk op zijn niveau kon doen om de situatie van de Bovenmaas te verbeteren. “Het project werd in het algemeen heel goed onthaald. Enerzijds omdat onze aanpak werd ondersteund door een aantal personen die erg begaan waren met de zaak, zoals de Gouverneur van de provincie Namen en de secretaris-generaal van het Waals Ministerie van Uitrusting en Vervoer, en anderzijds omdat de mensen bezorgd waren over de zichtbare verslechtering van de rivier in het landschap. ”

Wie bedenkingen had, werd snel overtuigd toen na de eerste diagnose van het gebied bleek dat de verslechtering van de Maas verre van onvermijdelijk was. De bezorgdheden hadden voornamelijk te maken met het feit dat elke speler tot dan toe slechts rekening had gehouden met het milieu in termen van zijn eigen belang. Bijvoorbeeld, wanneer de sluizen werden gerenoveerd voor de binnenvaart, verslechterden de habitats voor de wilde dieren. Er werden ook mooie kansen gemist: het wegbrengen van de kiezels bij het baggeren was heel duur, terwijl men ze had kunnen hergebruiken op plaatsen waar de rivier breder is om de bodem te verhogen zodat er opnieuw vegetatie en vervolgens paaiplaatsen konden komen.”

De restauratie lijkt dus relatief eenvoudig om uit te voeren: uit het eerste werkjaar blijkt dat de combinatie van kleine en weinig hinderlijke activiteiten kan helpen om de landschappelijke en biologische waarde van de Maas in stand te houden. Dit grensoverschrijdende en multifunctionele beheer houdt de aandacht vast van het Waals Gewest dat het project sinds 1993 ondersteunt. In 1994 vermeldt het Charte de la Haute Meuse consensusoplossingen geïnventariseerd door de ondertekenaars ervan, en in 1996 opent de ondertekening van het Riviercontract zelf de deur naar een lange reeks van andere projecten. Vandaag blijven de 16 riviercontracten in Wallonië hun nut bewijzen elke keer de balans van hun activiteiten wordt opgemaakt, d.i. om de 2 jaar. Er is nog voor vele jaren werk, want we zijn heel ver gegaan in de vernieling van de natuur. Het gaat niet alleen om het milieu: de leefomgeving herstellen is niet alleen belangrijk voor het voortbestaan van de planeet, maar ook voor onze mentale en maatschappelijke gezondheid. 

© Foto's: Collectif Huma

© Teksten: Isabelle Masson

Naam van de burger: Catherine Hallet

Catégorie: De volledige verbal

Partagez: