Een (niet zo) triest einde voor de steengroeve

Net als in het leven liggen bij milieu-uitdagingen succes en mislukking dicht bij elkaar. We moeten tegenslag gewoon te boven kunnen komen. Na de strijd, die zijn oprichting rechtvaardigde, te hebben verloren, is de vereniging Action Nature hierin geslaagd… In 1999 werd in de streek van Lessen een oude porfiergroeve, die een uitzonderlijk stukje natuur was geworden, bedreigd door een project dat een slechte science fiction film waardig was: een bouwpromotor was van plan om er het grootste kunstmatige skigebied van Europa aan te leggen. Op de website die het project Snow Games beschrijft, zijn de gekozen woorden veelzeggend: de “gekke droom” van de architect Jean-Marc Wellens is om in “het gat van deze verlaten groeve” skipistes en sneeuwkanonnen te installeren, in een groot overdekt recreatiecentrum. Alles wordt heel rooskleurig voorgesteld. Het water van de steengroeve zal worden gebruikt om sneeuw te maken en de diverse zwembaden te vullen… En bij de ontwikkeling van het project is “rekening gehouden met de energieprestaties” en het project zal voor “veel werkgelegenheid” zorgen.

Tegenover de argumenten van deze Goliath die gouden bergen en economische wonderen belooft, wordt de kleine David niet gehoord door de lokale en regionale overheden… “Wat de bouwpromotor als een “gat” beschouwt, herbergt eigenlijk veel van de biologische rijkdommen van de regio”, zegt Gérard Theves verantwoordelijke van Action Nature. “Op de hellingen, ophogingen en wateroppervlakken van de Cosyns groeve vinden we een unieke en gevarieerde fauna en flora, met verschillende soorten orchideeën en zeldzame planten, en de slechtvalk…” In de hoop dit milieu te beschermen vormen in 2001, op initiatief van Action Nature, een vijftiental milieuorganisaties de Coordination pour la Sauvegarde des Carrières de Lessines. Zoals in veel conflicten op het vlak van ruimtelijke ordening, strekt de rest van het verhaal zich, met een procedure, over meerdere jaren uit…

“Ondanks een grootschalige mobilisatie wordt de site in 2002 gedeclasseerd van natuurgebied tot recreatiegebied. Noch de petitie in 2007 met meer dan 11.000 handtekeningen, noch de verschillende beroepen die werden ingediend zijn er in geslaagd om te verhinderen dat één gecombineerde vergunning werd afgeleverd, ondanks de vele onzekerheden die er bestonden en nog steeds bestaan over de haalbaarheid van dit project op technisch niveau en financieel vlak.” Maar hoewel de werkzaamheden in 2013 moesten beginnen, was dat eind 2015 nog steeds niet het geval. Bij de eerste fase – het vullen van de groeve – werden door de Repressie-eenheid tegen vervuiling verschillende onregelmatigheden vastgesteld. Had de vereniging Action Nature te vroeg gelijk gehad? Ze vreesde immers dat dit megalomane project slechts een rookgordijn was waarmee een gewetenloze exploitant gemakkelijk winst kon maken door een natuurgebied in te palmen dat vervolgens zou worden verlaten als gevolg van een faillissement. We werden niet gehoord, maar we zijn die mislukking te boven gekomen door ons te concentreren op concrete en positieve acties: sinds enkele jaren beheren we met instemming van de Carrières Unies de Porphyre een andere ondergelopen oude steengroeve om er een natuurreservaat van te maken. Vijvers, poelen, droge weiden en bossen vormen er een gunstig klimaat voor een aantal beschermde soorten.

© Foto's: Collectif Huma

© Teksten: Isabelle Masson

Naam van de burger: Gérard Theves

Catégorie: De volledige verbal

Partagez: