Een moeilijke detoxkuur

Vorige eeuw overspoelden chemische producten ons dagelijks leven vooraleer men begon te beseffen dat veel van die producten een impact hadden op de gezondheid en op het milieu. Hoewel in het begin van de jaren 2000 meer dan 100.000 chemische stoffen op de markt verkrijgbaar zijn, geeft de Europese Unie toe dat haar wetgeving op dat gebied ineffectief is en besluit ze die te hervormen. In 2001 publiceert de Europese Commissie een Witboek waarin ze de ontwikkeling van een nieuw regelgevend systeem voorstelt, REACH genaamd (Registration, Evaluation and Authorization of CHemicals). Het voorgestelde systeem moet een betere kennis van de eigenschappen en het gebruik van chemische stoffen mogelijk maken en, indien nodig, specifieke maatregelen nemen tegen gevaarlijke stoffen. Vanaf dat moment volgt Inter-Environnement Wallonie dit dossier op de voet. Het doel van REACH is de toegang tot de Europese markt van de meest gevaarlijke chemische stoffen te beperken. Het was te verwachten dat het project tegenkanting zou krijgen door sterk lobbywerk van de chemische industrie, en dat was ook het geval. Sinds 2008 traceert Valerie Xhonneux, project manager “beleid van producten, chemische stoffen en pesticiden”, de verschillende stappen op de lange weg vol hindernissen die voorafging aan de inwerkingtreding van een van de belangrijkste milieuwetgevingen van de Europese Unie.

“De Europese bedrijven uit de chemische industrie waren eerst sterk gekant tegen het project en probeerden de impact van chemische stoffen op de gezondheid van consumenten en werknemers te minimaliseren.” Internationale milieuorganisaties zoals Greenpeace en het WWF hebben vervolgens een belangrijke rol gespeeld in dit machtspelletje, door een beroep te doen op wetenschappelijke gegevens en adviezen van deskundigen. Eind 2003 liet het WWF het bloed van 47 personen uit heel Europa analyseren, waaronder ook het bloed van veel Europese parlementariërs. In de monsters werd een indrukwekkende cocktail van giftige stoffen gevonden: in totaal werden 76 verschillende giftige chemische producten aangetroffen in het bloed van de geteste vrijwilligers, inclusief pesticiden waarvan het gebruik al vele jaren eerder werd verboden… In 2004 heeft de Detox-campagne die resultaten ruime bekendheid gegeven in de media, en IEW heeft ze overgenomen om het bewustzijn te vergroten en de autoriteiten tijdens het onderhandelingsproces over de REACH-wetgeving onder druk te blijven zetten. “We hebben manifestaties georganiseerd en aan wetenschappelijke experten, maar ook aan de spelers van het maatschappelijk middenveld, gevraagd om een tekst te ondertekenen waarin ​​de Belgische en Europese autoriteiten worden gevraagd om voor een sterke regelgeving te pleiten.”

Na vele jaren van inspanningen trad het REACH-reglement eindelijk in werking op 1 juni 2007.

Afgezien van de fundamentele regel die bepaalt dat een product waarvoor er geen gegevens beschikbaar zijn, niet op de markt mag worden gebracht, heeft dit voor een andere belangrijke overwinning gezorgd: de “omkering van de bewijslast” waarbij de verantwoordelijkheid voor de beoordeling en het beheer van de risico’s van stoffen bij de producerende en importerende ondernemingen wordt gelegd en niet langer bij de administratieve autoriteiten! Toch moeten we aandacht besteden aan de uitvoering ervan en aan de volgende herziening, die in het voordeel van de industriële belangen zou kunnen zijn…

© Foto's: Collectif Huma

© Teksten: Isabelle Masson

Naam van de burger: Valerie Xhonneux

Catégorie: De volledige verbal

Partagez: