Beschermers van een woud in ontwikkeling

De Liga van de Vrienden van het Zoniënwoud heeft als eerbiedwaardige eeuweling de evolutie meegemaakt van het ecologische en maatschappelijke bewustzijn in de vorige eeuw. De oudste natuurbeschermingsvereniging van België werd in 1909 opgericht door de schilder René Stevens, de schrijver Emile Verhaeren en andere vooraanstaande Brusselse figuren. In die tijd was het doel de esthetische en culturele aspecten van het woud te beschermen. Het Zoniënwoud had een aantal gevoelige inkrimpingen ondergaan”, zegt Jacques Stenuit, de huidige voorzitter van de raad van bestuur van de vereniging. “Men had er twee renbanen en een trainingstraject voor renpaarden aangelegd, een watertank en een sanatorium, en er kondigden zich tal van andere bedreigingen aan… 

In de loop der jaren heeft de vereniging haar doelstellingen uitgebreid en worden ook de ecologische functies van het woud in aanmerking genomen. “Die trend is vooral duidelijk merkbaar na de Tweede Wereldoorlog toen wetenschappers zich voor de strijd van de natuurbeschermers begonnen te interesseren, had men dankzij hun universitaire achtergrond meer wapens om de natuur te beschermen.” In 1959 werd het Zoniënwoud geklasseerd, wat in theorie garant stond voor het behoud ervan, omdat deze status elke vermindering van de oppervlakte verbiedt. Maar in de praktijk moest de Liga van de Vrienden van het Zoniënwoud zich blijven inzetten voor de bescherming van het woud, en dan vooral voor de randen ervan, die regelmatig bedreigd werden door de bebouwingsdruk en de uitbreiding van het wegen- en spoorwegnet: het sluiten van de Brusselse ring, de aanleg van het Léonard-kruispunt, de uitbreiding van de spoorlijn 161 Brussel-Namen als gevolg van de aanleg van het RER, … Er duiken regelmatig projecten op die constant onze aandacht vergen, want soms worden deze plannen concreet!

Dankzij hun voortdurende mobilisatie hebben de Vrienden van het Zoniënwoud ook verkregen dat er speciale beschermingszones en reservaten in het woud werden aangelegd. “Alle natuurreservaten, bosreservaten en speciale beschermingszones, bijvoorbeeld zoals die voor de bescherming van de reeën, maken 40% van het oppervlak van het Zoniënwoud in het Brussels Gewest uit, en de bosreservaten die integraal in het Vlaamse Gewest liggen zijn vrij groot.” Hoewel 56% van het Zoniënwoud wordt beheerd door het Vlaamse Gewest, 6% door het Waalse Gewest en 38% door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, zijn de drie gewesten er buitengewoon goed in geslaagd om samen te werken zodat deze groene long van 4.383 hectare sinds 2004 is geclassificeerd als Natura 2000-gebied. Onze belangrijkste strijd vandaag is het ondersteunen van een bosbeheer, waarmee het woud kan worden beschermd tegen de negatieve invloeden van de klimaatverandering. Wetenschappers hebben aangetoond dat het beukenwoud, dat in de achttiende eeuw werd aangeplant, niet bestand zal zijn tegen de klimaatverandering. We zullen geleidelijk evolueren naar een gemengd woud met een diversiteit en meer resistente soorten wat ook zal resulteren in meer dier- en plantensoorten… Het is zaak tegelijkertijd met de natuur en met de natuurwetenschappen te evolueren.

© Foto's: Collectif Huma

© Teksten: Isabelle Masson

Naam van de burger: Jacques Sténuit

Catégorie: De volledige verbal

Partagez: